 (algemeen).org.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Engelen (algemeen)<br><b>Fotograaf:</b> Ton Mooy]")
Engelen
algemeen
Beeldhouwkunst
Engelenbeelden op de Sint Jan
materiaal: kalksteen
Op elk van de onderste en bovenste dekruggen van de luchtboogstoelen van het schip en van de westzijde van het transept. In totaal zijn het er 32. | 20 |
M.B. Grotens-Kos, Beeldhouwkunst in de open lucht in Peeters
Engelenbeelden
|
Op elk van de onderste en bovenste dekruggen van de luchtboogstoelen van het schip en van de westzijde van het transept bevindt zich het kalkstenen beeld van een engel. Deze reeks van tweeëndertig engelen is geheel het product van de restauratie van 1868-1873 en 1883-1887. De tekeningen van Antonie van Beerstraeten en van Johan Everts laten op die plaatsen kruisbloemen zien. De gebroeders Donkers meenden op de onderste ruggen de resten van voetstukken voor beelden te zien. Mosmans veronderstelde een afwisseling van beelden en kruisbloemen op de onderste ruggen, een reeks van alleen kruisbloemen op de bovenste.56 Maar in feite zijn die voetstukken hetzelfde spits toelopend achtkant, uitzwenkend tot een geprofileerde dekplaat, als bij de kruisbloemen op de wimbergtoppen; blijkens oude foto's waren zij grotendeels, een geheel vormende met het voorste en bovenste steenblok van het glacis en de spiegel, nog tot aan de restauratie aanwezig, maar wat erop stond was verdwenen. Men mag aannemen dat de genoemde oude tekeningen op dit punt juist waren en dat er alleen reeksen kruisbloemen stonden. In de bouwloodsen was één oud voetstuk bewaard gebleven. Het is van het model dat op de foto van A.G. Schull uit ± 1867 - ± 1870 alleen op de onderste ruggen van de twee meest oostelijke luchtboogstoelen, dus die bij het zuidtransept, voorkomt. Op de overige onderste ruggen zijn zij blijkbaar door verwering of afbraak verdwenen. De bovenste ruggen missen voor het grootste deel het hele voorste hoekblok; op de zesde stoel gerekend vanuit het oosten is nog wel iets aanwezig, maar onduidelijk: een puntig brokstukje. Uit de foto van G. Nijman uit ± 1870 is hetzelfde af te leiden. Op de tekening van Van Beerstraeten laat de derde onderste rug, geteld uit het westen, vrij duidelijk ook zo'n leeg voetstukje zien. De herplaatsing van het oude fragment op de onderste rug, die bij de restauratie van 1975 geschiedde, is dus in elk geval goed. De engelen aan de noordkant zijn gekleed in een tuniek en dalmatiek, die aan de zuidkant in een lang gewaad. Zij dragen open en gesloten boeken, banderollen, zwaarden, lansen, of hebben de handen vlak tegen elkaar of met ineengestrengelde vingers gevouwen vóór zich. De tweede aan de noordkant heeft een banderol met de inscriptie Anno 1872, de derde een schild met de inscriptie Anno 1873, de zevende een open boek met de tekst In principio erat verbum, één draagt een krans van rozen, een ander een kroon, een derde de ark van het verbond met twee cherubkopjes erop, weer een ander een torentje (ivoren toren of toren van David), enkele attributen dus uit de Litanie van Loreto ter ere van de Heilige Maagd. | 259 |
| Noten | |
| 56. | Mosmans 1931, 241-242 |
C. Peeters, De restauratie van de Sint Jan 2 (1985) 259
Video
Engelen van de Sint-Jan krijgen opgeknapbeurtTien zandstenen engelen die al sinds 1870 op de Sint-Jan in Den Bosch staan, zijn nu voor enkele maanden in een werkplaats in Nijmegen. "Hier worden de beelden grondig opgekapt zodat ze er weer een paar honderd jaar tegenaan kunnen op het dak van de kathedraal", aldus restaurator Adriaan van Rossem. |  |
Omroep Brabant 19 mei 2020
Artikelen
| 2020 |
De engelen van de Sint-Jan worden klaargemaakt voor de volgende eeuwenTien zandstenen engelen die al 150 jaar op de Sint-Jan in Den Bosch staan, zijn nu voor enkele maanden in een werkplaats in Nijmegen. "Hier worden de beelden grondig opgeknapt, zodat ze er weer een paar honderd jaar tegenaan kunnen op het dak van de bekende kathedraal", zegt restaurator Adriaan van Rossem.
NOS dinsdag 19 mei 2020
|
|
Literatuur en bronnenpublicaties
Martien Coppens, Gedachten in steen (1941) No. 51, 52, 53, 55, 56, 57, 71, 77, 78
M.B. Grotens-Kos, Beeldhouwkunst in de open lucht in 's-Hertogenbosch (1988) 20
Jan Mosmans, De St Janskerk te 's-Hertogenbosch (1931) 241-242
C. Peeters, De restauratie van de Sint Jan 2 (1985) 259
n: vermelding in een voetnoot
Bossche Encyclopedie |